Geleneksel Yapılarda Tipoloji ve Terminoloji

Geleneksel Yapılarda Tipoloji ve Terminoloji, Mimarlık Anabilim Dalı yüksek lisans programında okutulan teorik bir derstir (3 saat teori, 3 kredi, 8 AKTS). Ders, Türk mimarisinde tarih içinde gelişmiş ve uygulana gelmiş geleneksel yapıların gelişim aşamalarını, bu gelişim içinde ortaya çıkan tipolojileri ve bu yapılara özgü terminolojileri araştırır; alanda süregelen sorunları tartışmaya açar. Farklı plan tiplerinin tercih edilme sebepleri, bu plan tiplerinin gruplandırılması ve her yapı türüne özgü gelişen terminoloji irdelenir.

Ders, geleneksel yapı, plan, tipoloji ve terminoloji kavramlarına genel bir bakışla ve geleneksel yapıların farklı özellikleriyle gruplandırılmasıyla başlar. Ardından sırasıyla geleneksel konutlar; cami, kilise ve türbe gibi dinî mimarlık yapıları; eğitim yapıları; han ve kervansaray gibi konaklama yapıları ile hamam, çeşme, köprü ve sarnıç gibi su yapıları ele alınır. Her yapı grubu gelişimi, tipolojileri ve terminolojisi açısından incelenir.

Bu dersi alan öğrenciler, Türk mimarisinde en çok karşılaşılan yapı türlerini farklı ölçütlerle, temel geleneksel yapı türlerini ise kendi grupları içinde plan şemalarına göre gruplandırabilir. Hangi plan tipinin ne amaçla geliştiğini ve hangi bölgelerde neden tercih edildiğini açıklar. Daha önce yapılmış tipolojik gruplandırmaları olumlu ve olumsuz yönleriyle değerlendirebilir; bir geleneksel yapı grubuna ait mimari terimleri bilir ve açıklar.