Mimar Sinan’ın Camilerinde Mekân, Strüktür ve Örtü

Mimar Sinan’ın Camilerinde Mekân, Strüktür ve Örtü, Mimarlık Anabilim Dalı doktora programında okutulan teorik bir derstir (3 saat teori, 3 kredi, 8 AKTS). Ders, Osmanlı mimarisinin en parlak dönemi olan Klasik Dönem’e damgasını vuran ve uzun süre ser mimarlık görevini yürüten Mimar Sinan’ın camilerine odaklanır. Sinan’ın inşa ettiği yapı türleri arasında sayıca en büyük grubu oluşturan bu yapılarda mekân, strüktür ve örtü bağlamında ortaya konan mimari çözümler ve yenilikler irdelenir.

Ders, Türk mimarlığında Osmanlı öncesi cami mimarisine ve erken, klasik ve batılılaşma dönemlerindeki gelişime genel bir bakışla başlar. Ardından Sinan’ın hayatı, askerî kimliği ve eserleri; iç mekân gelişimi, mekân-strüktür ilişkisi, taşıyıcı sistem, yapım tekniği, örtü sistemi ve malzeme kullanımı; eserlerindeki mahallî unsurlar ve İstanbul’daki Bizans mimarlık örneklerinin bu camilere etkisi ele alınır. Son bölümde dört dayanaklı tek kubbeli ve yarım kubbeli, altı ve sekiz dayanaklı, çok ayaklı ve çok kubbeli camiler incelenir. Sinan’ın Osmanlı cami mimarisine getirdiği yenilikler ve değişiklikler dönem karşılaştırmalı olarak araştırılır.

Bu dersi alan öğrenciler, Mimar Sinan’ın sanat hayatı ve camilerinde mekânın kronolojik olarak nasıl geliştiği konusunda bilgi sahibi olur; bu yapılardaki strüktür (taşıyıcı) çözümlemeleri hakkında yorum yapabilir. Mimarlıkta üst örtünün mekân gelişimine etkisini bilerek Sinan’ın camilerindeki strüktür-mekân-üst örtü ilişkisini yorumlayabilir; Osmanlı cami mimarisinde Mimar Sinan öncesi ve sonrası farkları örnekleriyle açıklayabilir.